Przekazanie pieniędzy, rzeczy lub praw majątkowych drugiej osobie może wiązać się z podatkiem od spadków i darowizn. Zakres obowiązków zależy przede wszystkim od stopnia pokrewieństwa, wartości otrzymanego majątku oraz sposobu udokumentowania transakcji. W najbliższej rodzinie można skorzystać z pełnego zwolnienia, ale po przekroczeniu określonego limitu trzeba dopełnić wymaganych formalności.
Grupy podatkowe przy darowiźnie
Przepisy dzielą obdarowanych na trzy grupy podatkowe. Do pierwszej należą między innymi małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierbowie, teściowie, zięć i synowa. Druga obejmuje dalszych krewnych oraz ich małżonków, natomiast trzecia – pozostałe osoby.
W ramach pierwszej grupy funkcjonuje także tak zwana grupa zerowa. Tworzą ją małżonkowie, zstępni, wstępni, rodzeństwo, ojczym oraz macocha. To właśnie te osoby mogą otrzymać darowiznę bez podatku niezależnie od jej wartości, jeżeli spełnią przewidziane warunki.
Kwoty wolne od podatku
Kwota wolna zależy od grupy podatkowej. Dla pierwszej wynosi 36 120 zł, dla drugiej 27 090 zł, a dla trzeciej 5733 zł. Obowiązek rozliczenia darowizny spoczywa na obdarowanym, a nie na osobie przekazującej majątek.
Przy obliczaniu limitu uwzględnia się wartość darowizn otrzymanych od tego samego darczyńcy w roku ostatniego nabycia oraz w ciągu pięciu poprzednich lat. Podział większej kwoty na kilka mniejszych przekazań nie powoduje więc automatycznego uniknięcia podatku.
Zwolnienie dla najbliższej rodziny
Darowizna w grupie zerowej do wysokości 36 120 zł nie wymaga zgłoszenia ani zapłaty podatku. Po przekroczeniu tej wartości obdarowany zachowuje prawo do pełnego zwolnienia, jeżeli złoży formularz SD-Z2 w urzędzie skarbowym.
Termin na dokonanie zgłoszenia wynosi sześć miesięcy od momentu przekroczenia limitu. Po prawidłowym dopełnieniu tego obowiązku wysokość przekazanego majątku nie ogranicza zwolnienia.
Jak udokumentować darowiznę pieniędzy?
Przy darowiźnie pieniężnej należy zadbać o dokument pozwalający potwierdzić przekazanie środków. Może nim być dowód wpłaty na rachunek obdarowanego lub inny zapis umożliwiający zweryfikowanie transakcji.
Gdy łączna wartość pieniędzy przekroczy kwotę wolną, potrzebne są zarówno właściwe udokumentowanie płatności, jak i terminowe złożenie SD-Z2. Przekazanie gotówki bez wiarygodnego potwierdzenia może uniemożliwić skorzystanie ze zwolnienia.
Skutki braku zgłoszenia
Niedotrzymanie sześciomiesięcznego terminu sprawia, że darowizna podlega opodatkowaniu na zasadach właściwych dla danej grupy. Terminu tego nie można przywrócić, dlatego warto dopilnować formalności bezpośrednio po otrzymaniu majątku.
